30 LẦN
30 lần là số lần tối thiểu mà phương pháp mega-drilling khuyên bạn và tôi nên lặp lại tới lui để nhớ một thứ gì đó. Đúng hay không thì không biết nhưng nghe qua thì khá là quải chè đậu. Thiệt!
Vậy tại sao kỹ năng ghi nhớ một thứ gì đó lại ngày càng trở nên quan trọng trong thời đại số ngày nay. Nói thế này vậy, không như vài thập kỷ trước, thời nay con người ta như chết chìm trên chính cái biển thông tin mênh mông mà chính chúng ta đã và đang tạo ra. Cứ nhìn lượng sách in và nội dung số được xuất bản hàng ngày là sẽ rõ.
Ngoài phương pháp 30 lần này còn có một phương pháp khác nghe có mùi khoa học hơn hẳn, do nhà khoa học Hermann Ebbinghaus tìm ra cách đây gần một thế kỷ, gọi là 7-3-2-1. Rất đơn giản, bạn muốn đưa một mẩu thông tin vào trí nhớ vĩnh viễn, bạn chỉ cần lặp lại nó vào các ngày tương ứng.
Ví dụ, bạn muốn nhớ mãi mãi từ “Platonic love” là “tình yêu trong sáng”, bạn cần lặp lại nó hôm nay, ngày mai, ngày mốt và ngày này tuần sau. Đơn giản phải không?
Nhưng nói đi thì cũng phải nói lại, nếu to nhỏ cái gì cũng đè ra mà nhớ thì còn chỗ đâu mà thở.
Bản thân Einstein là một “fan cứng” của quan điểm này. Bản thân ông từ chối nhớ (hoặc không thể nhớ nổi) những thứ có thể tra cứu vì trí nhớ của cha đẻ của vật lý hiện đại nổi tiếng là rất “cá vàng”. Ông tin vào chân lý này, hiểu thì không cần phải nhớ. Những thứ còn lại chỉ cần biết nó nằm ở sách nào là được. Sinh viên y dược chắc phải vỗ tay to nhất, nhưng cứ đọc đến hết đi đã.
Đây là thiển kiến của tôi, có thể vì một lý do gì đó, anh hàng xóm lặp lại mới 3 lần đã nhớ rõ hơn tôi khi đã trầy trật lặp lại 30 lần. Tôi chỉ biết rằng khi bạn chịu khó ngồi xuống lặp lại càng nhiều lần một thứ gì thì bạn sẽ càng nhớ kỹ thứ đó hơn, không phải so với ai khác mà là so với chính bản thân bạn trước đó. Vấn đề là bạn có xem thông tin đó đủ quan trọng để nhồi vào não hay không mà thôi.
Tại sao tôi lại lôi chuyện trí nhớ ra để nói? Vì dù bạn thích hay không, nó vẫn liên quan mật thiết đến những ai học ngôn ngữ nói chung.
Tôi sẽ xem xét vấn đề ở một khía cạnh khác. Tôi chỉ biết nếu bạn cần nhẩm một cụm 3 lần để có thể nhớ ra nghĩa của từ đó ở lần kế tiếp bạn tình cờ trông thấy nó trên một tờ Tuoi Tre news thì khả năng cao bạn cần lặp lại nhiều hơn 3 lần rất rất nhiều để có thể rớt ra được từ đó khi nói. Không chừng phải là 30 lần thật!
Tôi muốn nói điều gì ở đây? Tưởng tượng khi bạn đọc báo, mắt bạn trông thấy từ “Platonic love”, bạn nhớ man mán mình đã thấy nó ở đâu đó (vì bạn đã lặp lại 3 lần trước đó) nên dù bạn tạm không biết dịch chính xác nó là gì bên tiếng Việt, bạn vẫn đâu đó đoán được nghĩa của nó trong hoàn cảnh đang được nói đến, và bạn có thoải mái thể đọc tiếp.
Nhưng giả như bạn đang tả về mối tình đẹp đẽ giữa Ngạn và Hà Lan trong Mắt biếc của chú Nguyễn Nhật Ánh bằng tiếng Anh. Có vẻ bạn rất muốn gọi nó là một thứ tình yêu trong sáng các kiểu. Tin tôi đi, tôi bị rồi, khả năng cao là 3 lần lặp lại sẽ chả giúp được gì nhiều trong hoàn cảnh này. Bạn sẽ nhớ nó là cái gì đó “love” nhưng chả thế nhớ nổi chính xác nó là gì. Và do hoàn cảnh đẩy đưa, bạn sẽ phải kết lại bằng một từ còn xưa hơn diễm “Beautiful love”
Đó là lý do nhớ một từ để đủ đọc (Reading) thì dễ chứ nhớ từ đó để nói được (Speaking) thì còn chua hơn nem thủ đức.
Đó hẳn là lý do tôi không nhớ. Vâng, bạn nghe chuẩn rồi đấy. Tôi không cố nhớ nó, tôi phản xạ.
Thực ra phản xạ còn là ông nội của nhớ nữa. Phản xạ là khi bạn đã đẩy thông tin đó vào vùng trí nhớ vô thức còn cái mà bạn đang gọi là nhớ kia chỉ là tập trung ý thức để nhớ tạm thời mà thôi.
Đấy là thứ mà nhà văn vĩ đại người Mỹ Ernest Hemingway muốn gửi gắm trong nguyên lý tảng băng trôi nổi tiếng mà ông đề ra đầu thế kỷ 20. Thứ ta nhìn thấy chỉ là phần đỉnh của một tảng băng đang lù lù trôi mà thôi.
Tôi không bảo là tôi có thể phản xạ toàn bộ cụm từ tôi muốn học nhưng cụm từ nào tôi có thể dùng để giao tiếp lưu loát thì đó là cụm từ tôi đã có thể đâu đó phản xạ với nó, nghĩa là không cần phải quá tập trung khi nói ra nữa.
Xin hãy nhớ rằng, tôi hiểu rằng nhớ được đã là vô vàn khó khăn nhưng nói được lưu loát không chỉ dừng lại ở câu chuyện nhớ từ. Với tôi, ghi nhớ thông tin chỉ đơn thuần là trò chơi dịch thuật từ ngôn ngữ A sang ngôn ngữ B.
Tin mừng là có đường tắt dẫn đến khả năng phản xạ mà không nhất thiết phải đi trọn 100% con đường của trí nhớ truyền thống, cái mà chúng ta cứ hay gọi là khả năng “Nghĩ bằng tiếng Anh” đấy. Thích nhỉ!
Cá nhận tôi gọi con đường tuyệt vời đó là “Tiếng Anh cảm xúc” và tôi sẽ trình bày nguyên lý này ở bài kế tiếp.
