Vậy shadowing là gì?

Nếu bạn đã từng nghe Lionel Richie hát bản “Hello” quá mùi đến độ cứ vô thức lải nhải hát theo trong phòng tắm, thì đó là shadowing.

Nếu bạn đang xem Forrest Gump đến cái đoạn cái hộp sô-cô-la huyền thoại và bạn quá nhập tâm đến độ bạn cũng nhẩm nhẩm theo lời thoại của Tom Hank trong phim thì đó cũng là lúc bạn đang shadowing.

Hay như khi bạn đọc đến đoạn cao trào của cuốn Life of Pi, bạn bất ngờ tưởng mình chính là Pi Patel, bạn cũng bắt đầu nói chuyện với một con cọp Bengal tên là Richard Parker như đúng rồi (Đương nhiên vừa nhìn lời thoại vừa nói) thì hành động bạn đang làm cũng được tính là shadowing.

Nói về nghĩa, shadow nghĩa là cái bóng, và từ “shadowing” dễ dàng làm bạn liên tưởng đến hình ảnh một người cố chạy theo cái bóng của người khác. Thực ra không phải là chạy theo người đó mà là chạy theo cái bóng của họ. Nói tóm lại, bạn nghe một đoạn thông tin xong, bạn cố lặp lại nó ngay sau đó thì đấy là kỹ thuật shadowing. Thời gian phản ứng của bạn có thể ngắn đến độ 150 phần ngàn giây sau khi nghe xong thông tin gốc.

Bản thân tôi hay shadowing theo podcast của Joe Rogan. Anh đầu trọc này nhiều khi nói cũng rất nhanh và nhiều, như cái tập với Duncan Trussell trong bộ đồ phi hành gia. Tôi nói bạn nghe, có thể anh này chẳng có cái bằng đại học nào, dẫu vậy Joe vẫn có cho mình một lượng khán giả đông đảo hơn bất kỳ show nào trên CNN, Fox hay bất kỳ hãng truyền hình lớn nào. Ban đầu tôi cũng chả biết Joe nhưng bạn tôi nó chỉ cho để mà luyện nghe. Tôi nghe một năm trời lúc đi ngủ, rất hiệu quả nhé. Tôi tin muốn nói giỏi thì phải nghe nhiều. Thực ra shadowing có lợi cho cả nói và nghe, chưa kể đến việc nếu bạn nghe với một cái đầu mở thì hẳn bạn sẽ sớm ngạc nhiên với lượng kiến thức khổng lồ mình học được. Hèn gì họ nói “một mũi tên trúng ba con nhạn.”

Một nguồn thay thế khác chính là xem phim hoạt hình. Phim hoạt hình có tốc độ nói chậm và cách nói đơn giản để cho con nít xem có thể hiểu nên bạn sẽ không lo bị ngộp khi “shadowing” Elsa, chuột Mickey và nhất là Tom & Jerry.

Một trong những điểm lợi nhất mà một người có thể học được từ phương pháp này, đó chính là nhịp nói và cách luyến láy câu chữ. Hay nói gọn lại, cách luyện tập này giúp bạn để ý, làm theo để có cái cảm giác về cách người bản xứ họ nói trong thực tế.

Đứng về góc độ Speaking, tức là tập luyện để thực nói được, thì nếu ta tập shadowing sai cách, ta sẽ không thể tự mình nói ra mấy thứ đó trong tương lai dù đúng là ta có cảm giác về nhịp lẫn phát âm của ta thì có cải thiện rõ rệt.

Vì sao? Hẳn ta còn nhớ chu trình 3 bước luyện nói mà tôi đã đề cập trong các bài trước. Chỉ khác là giờ bạn sẽ nghe tiếng Anh, thay vì tiếng mẹ đẻ ở bước đầu tiên. Kỹ thuật shadowing được thể hiện bằng nét liền trong sơ đồ bên dưới.

Trong đó, người hướng dẫn sẽ dùng tiếng Anh để truyền ý tưởng tới học viên và học viên sẽ nhả ra trở lại những gì vừa nghe được cũng bằng tiếng Anh, càng giống càng tốt. Mô hình này tôi đã và đang dùng cho lớp chuối offline (Banana course).

Về nguyên lý, hai chu trình giống hệt nhau. Chúng đều giúp người học tự có thể nói ra được ý mình bằng tiếng Anh, nếu đúng là học viên đã có trải qua bước số hai ở giữa. Tức là họ đã có thể cảm nhận được ý tưởng trong thông tin gốc.

Dẫu biết vậy, đa số học viên trong tâm trí vẫn có xu hướng chọn con đường dễ dàng nhất tức là đường tắt trực tiếp từ câu gốc đến câu họ sắp nói ra. Vì chả có gì quải hơn là phải tỉnh táo để cảm nhận được một ý tưởng. Nó trông vậy mà khó hơn nhiều đấy.

Vấn đề là, người học họ cũng chẳng biết mình đang học vẹt. Giả dụ, họ nghe một câu, họ cố nhớ và lặp lại y hệt những thứ vừa nghe càng nhanh càng tốt nhưng rồi họ cũng không hiểu lắm mình đang nói gì.
Đó là lý do tôi cho rằng shadowing là tốt, có lẽ là tốt nhất trong tất cả các phương pháp luyện nói tiếng Anh hiện tại. Dẫu vậy, như tôi đã nói, nếu bạn shadowing sai cách thì hiệu quả bạn thực sự mong muốn có lẽ sẽ không bao giờ đến được.

“Ông nói thì hay lắm, thế giờ sao đây?” Chắc bạn đang tự hỏi.

Cho đến cuối cùng, ông thầy truyền thông điệp cho bạn bằng tiếng gì đi nữa có lẽ cũng không phải là chuyện gì quá to tát. Điểm mấu chốt trong toàn bộ quy trình nằm ở khâu kế tiếp. Thứ mà bạn nên hỏi nên là làm sao để tập cho mình cái thói quen cảm nhận và nắm được ý trước khi nói. Bạn sẽ thấy hơi khó chịu nhưng chỗ này bạn nhất định không được làm tắt. Hay nói cách khác, bạn phải nắm cho được trọn vẹn ý cả câu rồi mới được nhả chữ ra.

What is shadowing then?

If you have listened to Lionel Riche performing the song “Hello” so romantically that you couldn’t help but sing along in the bathroom, then it’s shadowing.

If you are watching Forrest Gump, when it came to the scene with the legendary box of chocolate and you were so worked up that you couldn’t stop yourself from repeating the lines of Tom Hank in the movie, then probably you too were doing shadowing.

Or, when you are reading to the climax of the Life of Pi, you suddenly began seeing yourself as Pi Patel and started talking to a Bengal tiger named Richard Parker like for real (Of course while checking out the script). Then, your action could also be counted as shadowing.
Semantically, shadow means the shadow (Hello!) and the word “shadowing” for sure reminds you of the image of a guy trying to chase another one’s shadow. Actually, it’s not running after that one but their shadow literally. In short, you listen to a piece of information, you try to repeat right after that, then it is shadowing technique. Your reaction time could be as small as 150 milliseconds after listening to the original information.

I personally would like to do shadowing with Joe Rogan’s podcast. This bald guy sometimes speaks very fast and could be a real chatty Charlie, like the episode with Duncan Trussell when he put on the special gear of an astronaut. I tell you what, this guy may have no University degree, yet he got himself a larger audience than any show on CNN, Fox or any other major network. At first, I didn’t know him until a good friend of mine suggested me to improve my listening skill. I’ve been listening to Joe’s podcast during my bed time for more or less a year now. It works like a charm. I do believe that if you want to improve your speaking, you’d better start from listening. Matter of fact, shadowing benefits both Listening and Speaking, not to mention if you listen to these things with an open mind then probably you will soon be in awe of yourself with how much you can learn. That’s why they say “To kill three birds with one stone.”

Another alternative source could be watching cartoons. The cartoons have slower audio speed and easier wordings so that the kids could understand. Therefore, you will not have to be so stressful while shadowing Elsa, Mickey mouse or especially, Tom and Jerry.

One of the biggest advantages that one could learn from this methodology is the rhythm and the proper ways to link the sounds, which is called liaisons. Or to put it simply, this way of practice will help you take notice, do the same then you could get the feel of the ways native speakers use in reality.

In the Speaking perspective, I mean practicing to be able to speak for real, if we practice shadowing in a wrong way, it’s virtually impossible for us to verbally apply those things in the future ourselves although we did get the feel of rhythm and our pronunciation did get a lot better.

Why? We must still remember the 3-step process to practice speaking that I’ve mentioned in the previous topics. The only different thing is now you’re gonna listen in English, rather than your mother language in the first step. The shadowing technique was illustrated as the solid line in the diagram below.

Please note that, the instructor will use English in order to transfer the idea to the learners and they will repeat what they just heard also in English, the more similar the better. I have been using this model in my offline banana class.

Theoretically, these two processes are identical. They both support learners to be able to express their ideas in English, given that they did went through the step No.2 in the middle. That means they have been able to feel the idea in the original information.

Yet, most of the learners will mentally pick the easiest way or a direct shortcut from the original idea to the one they are about to say. Because there’s nothing more frustrating than having to stay alert in order to feel an idea. It’s much harder than it looks.

The thing is, the learners don’t even know they’re practicing rote learning. Say, they listen to something, they just try to memorize and then repeat whatever they just heard as quickly as possible but they don’t have any idea what they’re saying.

That is the reason why I believe shadowing is a good choice, perhaps the best one among the current available speaking techniques. However, like I said, if you practice shadowing in a wrong way, you might never achieve the results you truly want.

“Well put, but now what?” You might be wondering.

At the end of the day, maybe the language in which the instructor transfers the message to you is not that big of a deal. The crux of the whole process lies in the next step. The thing you should have questioned was how to train yourself the habit to feel and get the gist before you say. You will feel a bit uncomfortable but you must not cut corners at this stage. In other words, you’ve got to grasp the idea properly before letting it out.