Tôi tin người lớn có tiềm năng học biết ngoại ngữ nhanh hơn rất rất rất rất nhiều lần con nít, não người lớn rất tiềm năng luôn. Trong khi đó, con nít lại thường được đi đúng quy trình nạp ngôn ngữ tự nhiên hơn, vì chúng thật cũng không có nhiều lựa chọn. Vì sao? Vì người lớn tiếp cận 1 ngoại ngữ bằng suy nghĩ logic có đúng sai và có thể tập để ý rút kinh nghiệm và làm tương tự, học 1 là biết 2, còn con trẻ chúng đơn giản chỉ chơi với ngôn ngữ và để ngôn ngữ thấm dần ngày này qua tháng nọ, con nít nạp rất chắc ngôn ngữ nhưng rất rất chậm. Bạn thích học vui vẻ không quạu và không mấy áp lực như con trẻ nhưng thời gian học là liên tục ngày đêm trong 3-6 năm liên tục hay học với sự tập trung cao như người lớn thì chỉ tính bằng tiếng trong tầm 6 tháng? Lựa chọn là ở bạn, không như trẻ con, người lớn họ luôn có lựa chọn.

Dạy con nít công nhận rất vui nhưng tôi chọn làm việc cùng người lớn, lựa chọn thôi. Nếu bạn chịu ngồi xuống học với tâm thế người lớn, thì mời đọc tiếp.

1. Đầu tiên, nói về ngôn ngữ, học gì thì học, nhảy vào thì nên đi từ đại từ. Là cái gì? Là cái âm thanh đầu tiên khi tay ta chỉ vào chính mình và mọi thứ xung quanh mà ú ớ. Hầu hết các ngôn ngữ sẽ đi theo logic đại từ tính từ gần ra xa và to dần là tôi (I) / bạn (you) / anh đấy (he) / chị đấy (she) / nó (it) rồi đến chúng ta (we) và bọn họ (they). Tiếng Anh thực đã là rất dễ rồi. Bạn nhìn lại tiếng Việt sẽ đúng là phong ba bão táp không bằng ngữ pháp của ta.

Hết ngày thứ 1: Tôi / anh kia / Tommy / má / chú / dì / tụi nó /…

2. Bạn bắt đầu mở mắt ra nhìn mọi thứ xung quanh và đặt tên cho nó, từ cái sờ được đến cái trừu tượng. Đó là danh từ. Nạp cho mình một ít danh từ thông dụng là bước tiếp theo.

Hết ngày thứ 2: Gái / nhà / chó / tình yêu / heo / ghế / thứ hai / …

Chưa hài lòng, nói chuyện tí là phải đụng vấn đề sở hữu trí tuệ mới chịu, thế thì học cách thả vào câu chữ “của” là xong, chữ “của” nhằm làm rõ hơn mớ đại từ và danh từ vừa học xong.

Ví dụ: Bạn của tôi.

3. Câu ngắn ngắn sơ sài nhất thì cũng nên có danh từ A và động từ x. Học đủ đủ danh từ cơ bản và mớ động từ cơ bản, dùng logic thông thường nhất lấy từ ngôn ngữ mẹ đẻ lắp vào là đủ bập bẹ một câu kiểu: A1 (x) A2

Hết ngày thứ 3: Bạn của tôi mê gái.

4. Vẫn chưa chịu, muốn câu có màu sắc tí thì rắc thêm tí tính từ. Hết chuyện. Sẽ nói được câu có miêu tả tính chất tí xíu. Không có thì câu nó rất khô khốc chứ cũng chẳng phải không thể.

Hết ngày thứ 4: Bạn của tôi mê gái đẹp.

Học được tí tính từ, ta học luôn cách nói so sánh, cũng dễ thôi. Để làm gì? Thì để so sánh! Con người khi đã nhận biết tính chất thì họ lại hay bị bệnh so sánh.

Ví dụ: Bạn trai của tôi đẹp hơn bạn gái của Chí Phèo.

Thế là đủ, đóng tập, đóng não cũng được, ra về. Đó sơ sơ đã gọi là nói được. Nhắc lại, đến đây, đã gọi là nói được sơ sơ những câu siêu cơ bản như con nít tầm 3 tuổi, nghĩa là tầm tuổi chưa biết số là gì. Bắt đầu đi vào con đường nói bồi. Đến đây vài bạn thực đã hài lòng, tốt thôi, biết hài lòng, biết đủ luôn là điều đáng khích lệ.

Đến đây, học được 4 phần, xem như một người đã biết nói siêu cơ bản. Bạn đã hài lòng thì ta dừng lại.

…

Khổ nỗi, là con người, chúng ta tham. Hiểu. Bạn hết tham, bạn đã ra khỏi bể khổ.

Tham là điều tốt một nửa, vì sao? Vì ở đời tham vừa là động lực vừa là bể khổ, tham mà có gan thì là tốt, tham mà không có gan thì ăn hành. Dám tham thì phải dám chịu khổ để rèn luyện. Tham mà ngồi khóc lu loa thì là cô Tấm mà đời thì không là cổ tích còn ông Bụt thì lâu lắm mới có một ông. Tham cố gắng chứ đừng tham than thở.

Nếu ai thấy nói được thế chưa đủ gọi là nói được, tham hơn, muốn câu cú mình nói rõ ràng hơn, chính xác ý mình hơn và cua gái hay thuyết trình gì đó nghe gì và này nọ hơn nữa, thì làm vầy:

5. Muốn chính xác hơn về số lượng, buộc phải đưa con số vào câu. Lúc này cần học thêm cách đọc và đưa số vào.

Hết ngày thứ 5: Hai thằng bạn của tôi mê gái đẹp.

6. Muốn rõ hơn về thông tin nói chung trong câu, cách hay nhất là “chọi” trạng từ vào. Chọi càng nhiều thì câu nghe càng rõ nghĩa, không có trạng từ không sao cả, nhưng câu nghe sẽ như con nít lớp ba. Thực sự ai nói giỏi lắm mới bắt đầu quan tâm đến trạng từ vì nó là phần phụ, quan trọng nhất là trạng từ chỉ thời gian.

Hết ngày thứ 6: Ba năm trước, 2 thằng bạn của tôi mê gái đẹp.

Hay 2 thằng bạn của tôi mê gái đẹp ở Sài Gòn.

Hay 2 thằng bạn của tôi vô cùng mê gái đẹp.

Hay 2 thằng bạn của tôi mê gái đẹp một cách rất nhân văn.

7. Muốn ám chỉ chính xác hơn về thời gian đang nói tới thì học thêm cái gọi là thì (tense)

Hết ngày thứ 7: Ba năm trước, 2 thằng bạn của tôi đã cực kỳ mê gái đẹp.

8. Đấy là để nói, giờ muốn đặt câu hỏi được thì phải hiểu cấu trúc để biết nhả ra cái từ để mà hỏi, ngôn ngữ nào cũng có từ để hỏi cả, trung bình là 7 từ, nắm 7 từ đã có thể hỏi gần như mọi thứ trên đời, ngoài ra còn có dạng hỏi chỉ để xác nhận yes/no thôi thì hỏi làm sao hay đưa chữ “Không” (Not) vào câu thì đưa làm sao, cái đấy nhìn chung mọi ngôn ngữ thường rất dễ.

Hết ngày thứ 8: Ba năm trước, 2 thằng bạn của tôi mê cái gì?

Hay Ba năm trước, 2 thằng bạn của tôi chẳng mê thứ gì!

Đến đây, học hết 8 thành phần này, 4 phần cơ bản cộng với 4 phần trung bình, thì về lý thuyết bạn đã gọi là biết/hiểu một ngôn ngữ ở cấp độ trung bình khá, đó là tầm con nít lớp 5 sắp bước qua trung học để học thêm môn ngoại ngữ. Thế là xong. Chấm dứt lớp ngữ pháp.

Bạn đừng nhầm ngữ pháp (logic) và từ vựng (information), bạn nhầm là bạn học mãi không “xong” môn ngữ pháp cơ bản vì logic trong một lĩnh vực thì có hạn còn information thì sinh ra mới hàng ngày, vô cùng vô tận.

Bạn đang ở mức ngữ pháp trung bình khá còn từ vựng thì tùy sự siêng năng học nhớ của bạn ở nhà, chẳng có gì liên quan.

Tùy vào bụng từ vựng của bạn nhiều hay ít, phong phú hay không, nắm được bao nhiêu % cuốn từ điển bách khoa hoặc từ điển chuyên ngành, mà câu của bạn nghe có mấy từ hay ho như “lều” văn hay chỉ xoàng xĩnh như người thường. Nhưng nói được như người thường thì bạn đã phải học qua rất nhiều thứ kể trên. Chẳng dễ tí nào.

Theo tôi, nếu là một người bình thường, không khao khát phải là chuyên gia gì cả, đến đây, sau 8 ngày (16 tiếng học hành tập trung để ý) đã gọi là đã biết nói một ngôn ngữ và biết/hiểu cách hình thành một câu trong đầu bằng ngôn ngữ đó. Bạn vào lớp không đủ tập trung thì sẽ cần hơn 16 tiếng.